Wróć do listy schorzeń

white and yellow cake on white table
30 lipca 2025

Dyskopatia i metody jej leczenia

Czym jest dyskopatia?

Dyskopatia najogólniej rzecz ujmując to choroba krążka międzykręgowego, czyli tak zwanego dysku. Pomiędzy poszczególnymi kręgami kręgosłupa znajdują się właśnie one - niczym niewielkie "amortyzatory". Pochłaniają nacisk i wstrząsy, zapewniają ruchomość między kręgami, a przy okazji pomagają w zachowaniu stabilności kręgosłupa. 

Choroba krążka może być związana z jego przewlekłym zwyrodnieniem, bądź ostrym przeciążeniem/urazem.  

 

Jakie są objawy dyskopatii?

Podstawowym objawem dyskopatii są dolegliwości bólowe. Ból odcinka kręgosłupa objętego chorobą. Towarzyszy mu ograniczenie ruchomości kręgosłupa i wzmożone napięcie mięśni przykręgosłupowych. Jeśli dochodzi do ucisku korzenia nerwowego przez chory krążek, pojawia się tak zwany ból korzeniowy. Ból ten promieniuje w kierunku kończyny górnej, ściany klatki piersiowej, bądź kończyny dolnej. Takim bólem jest na przykład rwa kulszowa. Kolejnymi objawami związanymi z kompresją korzeni nerwowych mogą być zaburzenia czucia - jego osłabienie, czucie nieprawidłowe, drętwienia, mrowienia. A bardziej dramatyczna manifestacja takiego ucisku, to osłabienie siły mięśniowej (czyli niedowład). Mając do czynienia z korzeniami nerwowymi powiązanymi z unerwieniem mięśni zwieraczy może dojść również do problemów z oddawaniem moczu, bądź stolca.

 

Kilka słów o przyczynach...

Jak już wspomniano wcześniej choroba krążka międzykręgowego może być związana z przewlekłym procesem zwyrodnieniowym, który wpisany jest w nasze procesy starzenia. Aczkolwiek tempo progresji tych zwyrodnień zależy poza genetyką od szerokopojętego stylu życia i przyczyn metabolicznych. W tej grupie najczęściej mamy starszych pacjentów, którzy prowadzą spoczynkowy tryb życia i mierzą się z przewlekłym bólem.

Natomiast na drugim biegunie mamy przypadki dyskopatii związanej z przeciążeniem, bądź urazem. Wówczas początek objawów jest nagły. Często pacjent to osoba aktywna - pracująca fizycznie, bądź uprawiająca intensywnie sport.

 

Jak leczymy dyskopatię?

W leczeniu dyskopatii stosujemy 3 elementy terapeutyczne: farmakoterapię, fizjoterapię oraz leczenie zabiegowe. W okresie ostrym pierwszym wyborem jest farmakoterapia - leki przeciwbólowe, przeciwzapalne, rozluźniające mięśnie i często leki wspomagające działanie tych stricte przeciwbólowych. Filarem postępowania jest fizjoterapia. Jest dla niej miejsce zarówno w profilaktyce, w terapii większości przypadków, a także jako leczenie wspomagające i usprawniające już po zabiegu. Z punktu widzenia neurochirurgicznego najistotniejszę są właściwe wskazania do leczenia operacyjnego. W momencie braku satysfakcjonującej poprawy po 6 (ewentualnie 12) tygodniach leczenia zachowawczego powinniśmy zdecydować o leczeniu zabiegowym. Bezwzględnie myślimy o nim również kiedy pojawiają się tak zwane deficyty neurologiczne. Bywają również wskazania zależne od obrazu badań obrazowych (głównie rezonansu magnetycznego), stąd zawsze warto skonsultować badanie z neurochirurgiem.

 

Kiedy powinna zapalić się czerwona lampka?

W momencie gdy dochodzi do niedowładu kończyn, gdy pojawiają się zaburzenia czynności fizjologicznych (oddawania moczu, bądź stolca), gdy pojawiają się zaburzenia czucia w miejscach intymnych, czy też problemy z chodem powinniśmy skonsultować się z lekarzem w trybie natychmiastowym. Bywa, że zabieg powinien być wykonany do 48 godzin od chwili pojawienia się objawów. 

 

Co dla "dyskopaty" może zrobić neurochirurg?

1/ Operację odbarczenia i stabilizacji kręgosłupa

Jest to najbardziej rozległa metoda inwazyjna. Zarezerwowana dla najbardziej zaawansowanych stanów chorobowych, gdy na problem dyskopatii nakładają się inne, jak na przykład stenoza kanału kręgowego, stenoza otworów międzykręgowych, hipertrofia (czyli przerost) aparatu więzadłowego, bądź stawów kręgosłupa lub niestabilność. Podczas takiego zabiegu usuwamy niektóre z elementów kostnych i więzadłowych, a następnie wprowadzamy implanty celem zachowania jego stabilności. Zabiegi stabilizujące kręgosłup zawsze są ostatecznością - są zarezerwowane dla przepadków, w których brak jest, bądź też wyczerpano wszelkie inne metody terapii bez zadowalającego efektu klinicznego. Aczkolwiek nawet te rozległe zabiegi często można wykonać w sposób możliwe małoinwazyjny.

2/ Operację discektomii

Złoty standard jeśli chodzi o leczenie operacyjne. Kwintesencją jest tutaj usunięcie części dysku odpowiedzialnej za kompresję struktur nerwowych. Natomiast pojęcie jest szerokie - kryją się pod nim różne filozofie operacyjne - od usunięcia jedynie fragmentu jądra miażdżystego znajdującego się poza swoim właściwym miejscem po profilaktyczne usunięcie niemal całego jądra miażdżystego znajdującego się między trzonami kręgów. Również jeśli chodzi o techniki operacyjne mamy tutaj całą gamę:

 - operację klasyczną otwartą bez użycia przyrządów optycznych

 - operację klasyczną z zastosowaniem lupek powiększających

 - operację mikroskopową

 - operację mikroskopową metodą tubularną

 - endoskopię biportalną

 - endoskopię monoportalną (a tutaj technikę przezotworową, bądź międzyłukową)   

3/ Zabieg nukleoplastyki

Zabieg nukleoplastyki zarezerowany jest dla przypadków wczesnego stadium choroby dyskowej. Jego sedno, to redukcja objętości jądra miażdżystego, co powoduje zmniejszenie "ciśnienia" wewnątrz dysku. Dzięki temu zmniejsza się nacisk wypukliny na struktury nerwowe. Procedurę tą wykonuje się przezskórnie. W zależności od stosowanej techniki nukleoplastyki możliwa jest również jednoczasowa termiczna dezaktywacja zakończeń bólowych w pierścieniu włóknistym, które mogą być przyczyną bólu dyskogennego.    

4/ Implantację żelowej protezy jądra miażdżystego

To kolejna z metod małoinwazyjnych. Wykonywana jest również we wczesnym stadium choroby dyskowej. Tutaj ważne jest, by zewnętrzna część dysku, czyli tak zwany pierścień włóknisty nie był całkowicie przerwany. Proteza ta powoduje migrację wody do centrum dysku, zmniejszenie objętości wypukliny, dezaktywację zakończeń bólowych, redukcję tkanki blizowatej w szczelinach pęknięć pierścienia włóknistego. 

5/ Implantację dystraktora międzywyrostkowego

Zabieg niegdyś bardzo popularny, następnie okryty złą sławą. Jego działanie polega na pośredniej dekompresji struktur nerwowych. Szpiczaste struktury kostne, które jesteśmy w stanie wyczuć dotykając grzbietu w linii środkowej to tak zwane wyrostki kolczyste. Rozsuwając dwa sąsiednie możemy uzyskać odbarczenie uciśniętych korzeni nerwowych. Ale jak to w życiu bywa nic nie otrzymujemy "za darmo". Jaką cenę przychodzi nam zapłacić? Taka pozycja symuluje niejako bardzo niewielkie pochylenie do przodu. Może to wpływać na nasz balans w płaszczyźnie strzałkowej oraz powodować dodatkowe obciążenie mięśni przykręgosłupowych. Niegdyś zabieg nagminnie nadużywany. Obecnie najczęściej metoda na odsunięcie w czasie zabiegów rozległych w wyselekcjonowanych przypadkach. 

6/ Inne zabiegowe metody redukcji dolegliwości bólowych

Czego więcej możemy oczekiwać od neurochirurga? Na przykład blokad okołokręgosłupowych jako metody walki z bólem oraz metody leczenia stanu zapalnego który pojawia się w związku z uszkodzeniem krążka i kompresją struktur nerwowych. W blokadach stosuje się leki znieczulające miejscowo oraz długo uwalniane sterydy, które znane są ze swojego silnego działania przeciwzapalnego. Możliwe jest blokowanie stawu, gałęzi nerwów które unerwiają stawy, korzeni nerwowych, czy też np. przestrzeni międzykostnych w chorobie Baastrupa.

Z metod bardziej "alternatywnych" możliwe są wstrzyknięcia tropokolagenu w wielu opornych zespołach bólowych celem regeneracji tkanek, zmniejszenia stanu zapalnego, redukcji bólu i modulacji aktywności komórek nerwowych.

A w sytuacjach bez wyjścia, gdy wszystkie inne możliwości terapeutyczne zostały już wyczerpane możliwa jest implantacja stymulatorów przeciwbólowych. Poprzez emisję impulsów elektrycznych przerywają sygnał bólu.

A website created in the WebWave website builder.

Odwiedź mój profil na Instagram'ie